Ağ Performans Testi: iperf3 ile LAN Throughput Ölçümü Rehberi

Bir ağda "internet çok yavaş" şikâyeti geldiğinde ilk refleks hız testi sitelerine bakmak olur. Oysa sorun çoğu zaman internet hattında değil, yerel ağın (LAN) kendi içindedir: yaşlanmış bir switch, hasarlı bir patch kablo, hatalı yapılandırılmış bir port ya da işlemci gücü düşük bir cihaz. Bu tür sorunları tahminle değil, ölçümle bulmak gerekir. iperf3 tam olarak bu iş için geliştirilmiş, ücretsiz ve açık kaynaklı bir bant genişliği ölçüm aracıdır.

Bu rehberde iperf3'ün sunucu-istemci kurulumunu, pratik test komutlarını, sonuçların nasıl yorumlanacağını ve speedtest gibi araçlardan hangi noktalarda ayrıldığını adım adım ele alıyoruz.

iperf3 Nedir, Neyi Ölçer?

iperf3, iki uç nokta arasında TCP veya UDP trafiği üreterek ulaşılabilir bant genişliğini (throughput) ölçer. Ölçtüğü şey kablonun veya portun etiket değeri değil, o an gerçekten taşınabilen veri miktarıdır. Bu ayrım kritiktir: 1 Gbps etiketli bir port, CPU veya sürücü kısıtları nedeniyle pratikte 700 Mbps civarında kalabilir.

iperf3'ün sağladığı temel metrikler şunlardır:

• Throughput (sender/receiver): Saniyede aktarılan veri miktarı.
• Retransmits: TCP'nin yeniden gönderdiği segment sayısı; kayıp veya tıkanıklık işareti.
• Jitter ve kayıp: Özellikle UDP testlerinde gecikme değişkenliği ve paket kaybı.
• CPU kullanımı: Testi yapan cihazın darboğaz olup olmadığını gösterir.

iperf (eski sürüm) ile iperf3 aynı protokolü kullanmaz; sunucu ve istemci tarafında aynı ana sürümü kullanmaya özen gösterin.

Kurulum: Sunucu ve İstemci Tarafı

iperf3'ü testin iki ucuna da kurmanız gerekir. Bir uç sunucu (dinleyici), diğeri istemci (trafiği üreten) rolündedir.

Linux

sudo apt install iperf3

RHEL tabanlı sistemlerde sudo dnf install iperf3, Alpine'de apk add iperf3 yeterlidir.

Windows ve macOS

Windows için proje sitesinden indirilen arşivdeki iperf3.exe dosyası doğrudan çalıştırılabilir; iperf3.exe dosyasını PATH'e eklemek komut kullanımını kolaylaştırır. macOS'te Homebrew ile brew install iperf3 komutu yeterlidir.

Test Noktası Seçimi

Ölçümün anlamlı olması için iki ucun da kablolu bağlı olması gerekir. Test için ideal hedef, sunucu rolü üstlenecek sabit bir makine veya bir sunucu işletim sistemi çalıştıran cihazdır. Wi-Fi üzerinden yapılan ölçümler ortam gürültüsü, kanal genişliği ve istemci sayısından doğrudan etkilendiği için LAN kablolama performansını göstermez.

Sunucu Tarafı: Testi Dinlemeye Almak

Sunucu rolündeki cihazda tek satır yeterlidir:

iperf3 -s

Bu komut varsayılan olarak 5201 numaralı TCP portunu dinler. Faydalı seçenekler:

Sunucu tarafında güvenlik duvarının ilgili portu iç ağa açtığından emin olun.

İstemci Tarafı: Temel Ölçüm

Sunucunun IP adresini öğrendikten sonra istemciden şu komutu çalıştırın:

iperf3 -c 192.168.1.50

Varsayılan test süresi 10 saniyedir ve sonuçta ortalama throughput ile retransmit sayısı raporlanır. Gerçek bir değerlendirme için süreyi uzatmak ve testi birkaç kez tekrarlamak daha sağlıklıdır.

Kritik Seçenekler

Paralel Akış Neden Gerekir?

Tek bir TCP akışı, özellikle yüksek gecikmeli veya tek çekirdekli cihazlarda hattı tam dolduramaz. -P 4 veya -P 8 ile birden fazla akış açtığınızda bağlantının gerçek kapasitesini görürsünüz. Tek akışta 400 Mbps, dört akışta 930 Mbps görüyorsanız darboğaz ağda değil, uç cihazın işlemcisindedir.

Tipik Test Senaryoları

Sonuçları Yorumlama

Aşağıdaki değerler, iyi durumdaki bir kablolu bağlantıda beklenen yaklaşık TCP throughput aralıklarıdır:

Bu tabloya yaklaşamıyorsanız sırasıyla şunları kontrol edin: kablolama ve konnektörler, aradaki switch'in hızı, uç cihazların CPU kullanımı, sürücü ve enerji tasarrufu ayarları. Yüksek retransmit sayısı genellikle hasarlı kablo, hatalı duplex ayarı veya arayüz hatalarını işaret eder.

iperf3, Speedtest ve Diğer Benchmark Araçları

Buradaki en yaygın karışıklık, speedtest sonucuna bakıp LAN performansı hakkında yorum yapmaktır. Speedtest, sizin cihazınızla sizin kontrolünüzde olmayan bir sunucu arasındaki internet hattını ölçer; ISS tarafındaki yoğunluk, sunucu mesafesi ve CDN yönlendirmesi sonucu doğrudan etkiler. iperf3 ise tamamen sizin belirlediğiniz iki uç arasındaki yolu ölçtüğü için iç ağ sorunlarını yalıtmanın en net yoludur.

Test Ortamını Doğru Kurmak: Switch ve Kablolama

Ölçümün doğru çıkması için aradaki aktif cihazların test hızını desteklemesi gerekir. Gigabit testler yapacaksanız tüm zincirin Gigabit olması şarttır; tek bir Fast Ethernet portu bile sonucu 94 Mbps tavanına çeker.

Gigabit ölçüm için uygun başlangıç noktaları:

• CUDY GS108D 8-Port Gigabit Desktop Switch — yönetimsiz, masaüstü veya duvara monte edilebilen 8 portlu Gigabit anahtar.
• TP-LINK LS1008G 8 Port Gigabit Desktop Switch — ev ofisi ve küçük işletme ağlarını genişletmek için pratik bir seçenek.
• CUDY GS105D 5 Port Gigabit Yönetimsiz Masaüstü Switch — iki uç noktayı doğrudan bağlayıp izole test yapmak için idealdir.
• CUDY GS1024 24-Port Gigabit Light Managed Switch — daha büyük ağlarda port bazlı hız ve istatistik takibi için.
• IgniteNet FNS-PoE-24 L2 Yönetilebilir PoE Switch — yönetilebilir yapısı ve PoE desteğiyle kamera ve erişim noktalarının bulunduğu test ortamlarında iş görür.

Fast Ethernet sınıfı cihazlarla yapılan Gigabit testler yanıltıcıdır. Ağınızda TP-Link TL-SF1016D 16 Port Fast Ethernet Yönetimsiz Switch, Reyee RG-ES08F 8 Portlu Fast Ethernet Switch veya CUDY FS1024 24 Port 10/100 Mbps Metal Switch gibi cihazlar varsa, beklenen throughput 94 Mbps civarında kalacaktır. Bu bir arıza değil, donanımın doğal sınırıdır.

Kablolama tarafında Cat5e ve üzeri kablolar kullanın, uzunluğu 100 metrenin altında tutun ve ezik ya da geçici ek yapılmış kablolarla ölçüm yapmayın.

Sık Yapılan Hatalar

• Testi Wi-Fi üzerinden yapıp sonucu LAN performansı sanmak.
• Tek akışla yüksek hızlı bağlantıyı ölçmeye çalışmak.
• Sunucu rolündeki cihazda disk veya başka bir yoğun işlem varken ölçüm almak.
• Enerji tasarrufu ve interrupt birleştirme ayarlarını kapatmadan sonuca güvenmek.
• Tek ölçümü kesin sonuç kabul etmek; testi farklı saatlerde tekrarlamamak.

Sık Sorulan Sorular

iperf3 testinde 1 Gbps yerine neden 940 Mbps civarı görüyorum?

Bu değer normaldir. Ethernet çerçevelerinin başlık bilgileri, IP ve TCP katmanlarındaki ek yükler nedeniyle hat kapasitesinin tamamı kullanıcı verisine ayrılamaz. 1 Gbps bağlantıda elde edilen 900–945 Mbps aralığı sağlıklı bir bağlantının göstergesidir. Belirgin şekilde altına düşüyorsanız kablo, port hızı ve uç cihaz CPU kullanımını kontrol edin.

iperf3 testi için sunucu ve istemci aynı ağda mı olmalı?

Zorunlu değildir ancak ölçmek istediğiniz şeye göre karar verilir. İç ağ performansını ölçmek için iki uç aynı VLAN'da ve kablolu olarak aynı switch üzerinde olmalıdır. Farklı VLAN veya farklı binalar arasındaki yolu ölçmek istiyorsanız, sonucu yorumlarken aradaki yönlendirici ve güvenlik duvarının da darboğaz olabileceğini hesaba katın.

iperf3'te paralel akış (-P) ne zaman kullanılmalı?

Hattın gerçek kapasitesini görmek istediğiniz her durumda kullanılmalıdır. Tek bir TCP akışı, pencere boyutu ve gecikme nedeniyle hattı tam dolduramayabilir. -P 4 veya -P 8 ile yapılan testte sonuç belirgin şekilde yükseliyorsa, sorun ağ donanımında değil, tek akışın sınırlarında veya uç cihazın işlemcisindedir.

Speedtest sonucu ile iperf3 sonucu neden farklı çıkar?

İki araç farklı yolları ölçer. Speedtest, internet servis sağlayıcınızın hattını ve genellikle sizin kontrolünüzde olmayan bir sunucuyu test eder; sonuç mesafe, sunucu yoğunluğu ve yönlendirmeden etkilenir. iperf3 ise iki uç nokta arasındaki yolu ölçtüğü için iç ağdaki switch, kablo ve arayüz kaynaklı sorunları yalıtmanın en güvenilir yoludur.

Wi-Fi üzerinden iperf3 testi yapılabilir mi?

Yapılabilir ancak sonuç ağın kablolu performansını göstermez. Kablosuz testlerde kanal genişliği, ortam gürültüsü, istemci sayısı ve sinyal seviyesi değeri sürekli değiştirir. Kablosuz performansı değerlendirmek istiyorsanız testi sabit koşullarda, aynı noktada ve birkaç kez tekrarlayarak ortalamaya bakın; kablolu referans değeri ayrıca ölçün.

Dincnet olarak ağ performansınızı doğru ölçmeniz için gereken switch ve ağ ekipmanlarını sunuyoruz. Gigabit altyapıya geçiş planınızı netleştirmek veya test ortamınız için doğru cihazı seçmek üzere Dincnet.com ürün kataloğunu inceleyebilir, ihtiyacınıza uygun modeli kolayca karşılaştırabilirsiniz.